Diş hekimine ne sıklıkla gidilmeli? Türkiye'deki kamu ağız ve diş sağlığı kurumlarının genel önerisi yılda iki kez, yani 6 ayda bir rutin kontroldür. Bu aralık herkes için sabit değildir: ağız sağlığı iyi olan bir yetişkinde kontrol aralığı uzayabilirken, diş eti hastalığı, sık çürük veya sistemik hastalığı olan kişilerde 3 aya kadar kısalabilir. Rutin kontrol, şikâyet yokken yapılan muayenedir ve amacı sorunu ağrı başlamadan yakalamaktır.
Diş üzerinde biriken plak, düzenli fırçalamaya rağmen bazı bölgelerde kalır ve birkaç hafta içinde sertleşerek diş taşına dönüşür. Diş taşı fırçayla çıkmaz; yalnızca hekimin yaptığı temizlikle uzaklaştırılır. Altı aylık aralık, bu birikimin diş etine zarar vermeden temizlenebildiği pratik bir süre olarak kabul edilir.
İkinci neden çürüğün sessiz ilerlemesidir. Başlangıç çürüğü ağrı yapmaz; ağrı başladığında çürük çoğunlukla dişin iç dokusuna yaklaşmıştır. Altı aylık kontrol, çürüğü küçük bir dolguyla çözülebilecek evrede yakalama şansı verir. Diş eti hastalıkları için de aynı mantık geçerlidir: kanama ve çekilme yıllar içinde sessizce ilerler, kontrolde erken fark edilir.
Türkiye'de Sağlık Bakanlığı'na bağlı ağız ve diş sağlığı hastaneleri 6 ayı standart aralık olarak verir. İngiltere ulusal sağlık sistemi (NHS) ise aralığı kişinin risk durumuna göre belirler: sağlıklı ağızda 12–24 ay yeterli olabilirken, sorunları olan kişilerde 3 aya kadar iner; 18 yaş altında aralık en fazla 1 yıldır. Aşağıdaki tablo genel çerçeveyi verir; sizin için doğru aralığı muayene eden hekim belirler.
| Durum | Genel kontrol aralığı |
|---|---|
| Sağlıklı ağız, az dolgu, düzenli bakım yapan yetişkin | 6–12 ay |
| Diş eti hastalığı, sık çürük, çok sayıda dolgu veya kaplama | 3–6 ay |
| Sigara kullanımı, diyabet, ağız kuruluğu yapan ilaçlar | 3–6 ay |
| Çocuklar ve ergenler | 6 ay (en geç yılda bir) |
| Ortodontik tedavi, implant veya protez kullananlar | Hekimin belirlediği takip programı |
Hamilelikte de kontrol aksatılmamalıdır; hormon değişimi diş eti sorunlarını artırır ve rutin muayene bu dönemde güvenle yapılabilir.
Rutin bir kontrol randevusu şu adımları içerir:
Küçük bir çürük tek seansta dolguyla kapatılabilir. Aynı çürük bir iki yıl beklediğinde dişin sinirine ulaşır ve kanal tedavisi, ilerlerse çekim gerektirebilir. Diş eti hastalığında ertelemenin bedeli daha sessizdir: diş etindeki iltihap zamanla dişi tutan kemiği eritir ve kaybedilen kemik geri gelmez. Diş eti tedavisi erken evrede basit temizlikle, ileri evrede cerrahi yöntemlerle yapılır.
Rutin kontrolün bir başka görevi, ağız içindeki iyileşmeyen yara, beyaz veya kırmızı lekeler gibi bulguları erken fark etmektir. Bu bulguların büyük bölümü zararsız çıkar; ancak erken görülmesi her durumda avantajdır.
Kontrol aralığını uzatan şey, iki randevu arasındaki bakımdır. Sağlık Bakanlığı'na bağlı ağız ve diş sağlığı hastanelerinin önerileri kısa ve nettir: dişler günde iki kez, biri yatmadan önce olmak üzere ve iki dakikadan az olmayacak şekilde fırçalanmalı; ara yüz fırçası ya da diş ipi her gün kullanılmalı; gazlı içecekler ve nişastalı atıştırmalıklar sınırlanmalı; sert kuruyemişler dişle kırılmamalı. Fırçalama sırasında kanama fark edildiğinde bir sonraki kontrolü beklemek yerine hekime başvurmak gerekir; kanama çoğu zaman diş eti iltihabının ilk işaretidir ve erken evrede basit temizlikle geri döner.
Kontrolü erteleyen kişilerin önemli bir bölümü geçmişteki kötü bir deneyim yüzünden ertelediğini söyler. Rutin kontrol, çoğu zaman ağrılı hiçbir işlem içermeyen kısa bir muayenedir; endişenizi randevu öncesinde hekime söylemeniz, işlemlerin adım adım anlatılmasını sağlar. Konuyu diş hekimi korkusu yazımızda ele aldık.
Evet. Rutin kontrolün amacı tam olarak budur: çürük ve diş eti hastalığı erken evrede ağrı yapmaz. Ağrıyı beklemek, çoğunlukla daha uzun ve daha kapsamlı bir tedaviyi beklemek anlamına gelir.
Hayır; yalnızca birikim varsa yapılır. Bazı kişilerde her 6 ayda bir gerekirken, düzenli bakım yapan kişilerde yılda bir yeterli olabilir. Karar muayenedeki bulguya göre verilir.
Çocuklarda süt dişleri ve yeni süren kalıcı dişler daha hızlı çürüdüğü için aralık 6 ayı geçmemelidir; ilk kalıcı azı dişlerinin sürdüğü 6–7 yaş dönemi özellikle önemlidir. Çocuk diş hekimliği muayenesinde ayrıca florür ve fissür örtücü gibi koruyucu uygulamalar değerlendirilir.
Mutlu Gülüşler'in Denizli, Burdur, Ardahan ve Kars'taki kendi poliklinikleri ile Artvin ve Zonguldak'taki anlaşmalı klinikleri rutin kontrol ve diş taşı temizliği için hizmet verir. Size en yakın kliniği Şubelerimiz sayfasından bulabilirsiniz.
Kaynaklar: