Emzirme Döneminde Diş Tedavisi: Uyuşturma ve Röntgen Güvenli mi?

Emzirme döneminde diş kontrolü, röntgen ve lokal anesteziyle yapılan tedaviler güvenli kabul edilir. Hangi ağrı kesiciler uygun, nelere dikkat etmeli?

Emzirme döneminde diş tedavisi yaptırmak güvenlidir. İngiltere ulusal sağlık servisi NHS, emziren annelerin diş tedavisi ve lokal anestezi (uyuşturma) yaptırabileceğini açıkça belirtir. Rutin kontrol, diş taşı temizliği, dolgu, kanal tedavisi ve diş çekimi bu dönemde ertelenmek zorunda değildir; diş röntgeni de anne sütünü etkilemez. Dikkat edilmesi gereken asıl konu, tedavi sonrasında kullanılacak ağrı kesici ve diğer ilaçların seçimidir. Bu yüzden ilk adım, diş hekiminize emzirdiğinizi söylemektir.

Emzirirken diş tedavisi yaptırmak güvenli mi?

Evet. Avustralya'da Yeni Güney Galler eyalet sağlık sistemine bağlı Royal Hospital for Women'ın MotherSafe hizmeti, emzirme döneminde rutin diş kontrollerinin, röntgenlerin ve lokal anestezi gerektiren işlemlerin güvenli olduğunu belirtir. Tedaviyi bebek sütten kesilene kadar ertelemek ise çürüğün ilerlemesine, ağrının artmasına ve basit bir dolgu ile çözülebilecek bir sorunun kanal tedavisi ya da çekim gerektirecek hâle gelmesine yol açabilir.

Diş uyuşturması (lokal anestezi) süte geçer mi?

Diş tedavisinde kullanılan lokal anestezik, uygulandığı bölgede etki gösterir. NHS, lokal anesteziyi emzirme döneminde kullanılabilecekler arasında sayar. Uyuşmanın ne kadar sürdüğü ve geçene kadar nelere dikkat etmeniz gerektiği için lokal anestezi rehberimize bakabilirsiniz. Tedavinin ardından emzirmeyle ilgili özel bir talimat gerekip gerekmediğini işlemi yapan hekime sormanız yeterlidir.

Diş röntgeni emzirmeyi etkiler mi?

Hayır. Diş röntgeninde kullanılan ışın yalnızca çekildiği anda ve bölgede etki eder; vücutta birikmez, bu nedenle anne sütünü etkilemez. MotherSafe, emzirme döneminde diş röntgenini güvenli olarak sınıflandırır. Röntgen ve üç boyutlu görüntüleme hakkında genel bilgi için görüntüleme hizmet sayfamıza göz atabilirsiniz.

Emzirirken hangi ilaçlar kullanılabilir?

Anne sütüne çoğu ilaçtan çok küçük miktarlar geçer ve emzirme döneminde gerçekten sakıncalı olan ilaç sayısı azdır. Yine de diş tedavisi sonrasında sık kullanılan ilaçlar arasında önemli farklar vardır. NHS'in "Emzirme ve ilaçlar" sayfasına göre özet şöyledir:

Kodeinden kaçınılmasının nedeni bebek üzerindeki olası etkisidir: MotherSafe, kodein ve benzeri ilaçların tekrarlanan yüksek dozlarda, özellikle yenidoğan ve prematüre bebeklerde uyuklamaya yol açabileceğini belirtir. Ağız gargaraları ve ağız içi bakım ürünleri ise emzirmeyle uyumlu kabul edilir. Reçetesiz bir ilaca başlamadan önce eczacınıza emzirdiğinizi söyleyin.

Diş hekiminize neleri söylemelisiniz?

• Emzirdiğinizi: Hekiminiz tedavi sonrası ilaçları buna göre seçer.
• Bebeğinizin yaşını ve prematüre doğup doğmadığını: Yenidoğan ve prematüre bebekler bazı ilaçlara daha duyarlıdır.
• Kullandığınız tüm ilaçları ve takviyeleri: Doğum sonrası verilen demir ve vitamin takviyeleri ile bitkisel ürünler de dahil.
• Daha önce sorun yaşadığınız ilaçları: Alerji veya yan etki öykünüz varsa belirtin.

Diş enfeksiyonu için antibiyotik gerekirse, hekiminiz emzirmeyle uyumlu olanı seçer. Evde kalmış eski antibiyotikleri danışmadan kullanmayın.

Diş tedavisini ne zaman planlamalı?

Ağrı, şişlik veya enfeksiyon varsa beklemeyin; diş apsesi gibi durumlar emzirme döneminde de hemen tedavi edilmelidir. Belirtileri ve acil durumları diş apsesi yazımızda anlattık. Planlı tedavilerde ise pratik birkaç öneri işinizi kolaylaştırır:

• Randevudan hemen önce bebeğinizi emzirin; böylece tedavi süresince daha rahat olursunuz.
• Uzun sürecek tedavileri kısa seanslara bölmeyi hekiminizle konuşun.
• Mümkünse bebeğiniz için bir yakınınızdan destek alın.

Gebelikte ve emzirirken diş tedavisi arasında fark var mı?

Evet. Gebelikte bazı ilaç ve tedavi seçimlerinde gebelik haftası dikkate alınır; emzirme döneminde ise belirleyici olan, ilacın süte geçip geçmediğidir. Gebelikteki öneriler için hamilelikte ağız ve diş sağlığı rehberimize bakabilirsiniz. Doğumdan sonra ertelediğiniz kontrolü yaptırmak için emzirme dönemi uygun bir zamandır.

Sık Sorulan Sorular

Diş çekimi sonrası emzirebilir miyim?

Evet. Lokal anesteziyle yapılan diş çekimi emzirmeye engel değildir. Ağrı kesici olarak aspirin ve kodein içeren ilaçlardan kaçının; hekiminizin önerdiği uygun ilacı kullanın. Çekim sonrası bakım için diş çekimi sonrası yazımıza göz atabilirsiniz.

Emzirirken dolgu yaptırabilir miyim?

Evet. Dolgu, kanal tedavisi ve diş taşı temizliği emzirme döneminde yapılabilir. Hekiminize emzirdiğinizi söylemeniz yeterlidir; NHS'e göre diş tedavisi ve lokal anestezi emzirmeye ara vermeyi gerektirmez.

Emzirme döneminde diş beyazlatma yaptırılabilir mi?

Kaynaklarda emzirme dönemiyle ilgili net bir öneri yer almaz. Beyazlatma acil bir tedavi olmadığından, kararı diş hekiminizle birlikte vermeniz ve gerekirse emzirme dönemi sonrasına planlamanız daha temkinli bir yaklaşımdır.

Bebeğimin ilk diş kontrolü ne zaman olmalı?

NHS, ilk diş kontrolünün süt dişleri çıkmaya başladığında ya da en geç 12 aylık olmadan yapılmasını önerir. Çocuk diş hekimliği hakkında merak edilenler için çocuk diş hekimliği (pedodonti) sayfamıza bakabilirsiniz.

Emzirme döneminde ertelediğiniz bir diş tedavisi varsa bize ulaşabilirsiniz; hekiminiz tedavinizi bu döneme uygun şekilde planlar.

Kaynaklar:

• NHS — Breastfeeding and medicines: diş tedavisi ve lokal anestezi emzirirken kullanılabilir; parasetamol, ibuprofen, çoğu antibiyotik uygun; aspirin, kodein ve bitkisel ürünlerden kaçınılmalı; diş hekimi/eczacıya emzirdiğinizi söyleyin
• NHS — Taking care of children's teeth: ilk diş kontrolü süt dişleri çıkınca veya 12 ay olmadan
• MotherSafe, Royal Hospital for Women (NSW Health) — Dental Treatment in Pregnancy and Breastfeeding: emzirirken rutin kontrol, röntgen ve lokal anestezili işlemler güvenli; ağız bakım ürünleri ve çoğu antibiyotik uyumlu